Turgut Uyar 90 yaAYA�nda!

Paylaş

A�yi ki doAYdun Turgut Uyar

 

Turgut Uyar Kimdir?

Aziirin en A�nemli isimlerinden Turgut Uyar, 4 AAYustos 1927 yA�lA�nda Ankarada dA?nyaya gelmiAYtir. Ahmet Turgut Uyar, altA� A�ocuklu bir ailenin beAYinci A�ocuAYu olarak doAYar, babasA� Hayri Bey, bir subaydA�r ve uzun zamanlar boyunca ailesinden uzakta yaAYamak zorunda kalA�r.A�Hayri Beyin bu durumu Turgut UyarA� o yA�llarda etkilemiAYtir. Bir yanA�nA� eksik kalmasA�nA�n da etkisiyle Turgut Uyar, henA?z o yA�llarda naif bir kiAYiliAYe sahip olur. YaAYamA� boyunca peAYini bA�rakmayan bu ruh halini, AYair AYu AYekilde kaleme alA�r;
a�?HA?zA?nlA? bir A�ocuktum. Nedense hep aAYlamaya hazA�r. AAYabeyim bana sataAYtA�kA�a annem ”Yapma oAYlum derdi ona; o iA�li bir A�ocuk”..

A�lkokulu bitiren Turgut Uyar, bazA� nedenlerden A�tA?rA? ortaokulu Konyaa��da askeri bir okulda okur. Daha sonra Bursa IAYA�klar Askeri Lisesi ve sonra da Askeri Memurlar Okulua��nu bitirir. Bu mezuniyet ile birlikte Turgut Uyar, o yA�llarda Karsa��A�n ilA�esi olan Posofa��ta(Ardahana��A�n il olmasA� ile Posof AYu an Ardahana��A�n ilA�esidir.) askeri memur olarak A�alA�AYmaya baAYlar. 4 yA�l burada gA�rev yapan AYair, daha sonra Samsun- Termea��ye gA�nderilir. Burada 2 yA�l memurluk yapan Uyar, 1954 yA�lA�nda Ankaraa��ya tayin edilir ancak burada da 4 yA�l A�alA�AYtA�ktan sonra askeri memurluk gA�revinden istifa eder. Askeri memurluk mesleAYini severek yapmadA�AYA�nA� sA�yleyen AYair 1967 yA�lA�nda kadar SEKAa��da A�alA�AYA�r ve buradan emekli olur. Azair bu emekliliAYi itibariyle Ankaraa��dan A�stanbula��a giderek oraya yerleAYir.

Turgut Uyar, A�stanbul yaAYamA� A�ncesinde, henA?z A�AYrencilik yA�llarA�nda bir evlilik yapar. A�AYrenciliAYinin son yA�llarA�nda yaptA�AYA� bu evlilikten, UyarA�n A?A� A�ocuAYu olur. Ancak ilk eAYi Yezdan Azener ile olan evliliAYi boAYanma ile sonuA�lanA�r. Daha sonra AYair Ankarada A�ykA? yazarA� Tomris Uyar ile tanA�AYA�r ve evlenirler.
Alkol tA?ketimi neticesinde siroz hastalA�AYA�na yakalanan Turgut Uyar, A�mrA?nA?n son dA�nemlerinde bA?yA?k sA�kA�ntA�lar A�eker. Aziirin en A�nemli adamlarA�nda biri olan Turgut Uyar, 22 AAYustos 1985 tarihinde son gA?nlerine de geA�irdiAYi evinde yaAYama veda eder.

YazA�n HayatA� ve Aziir A�zellikleri
Turgut UyarA�n sanat fitilini alevlendiren olay mA?ziktir. A�A�ine doAYduAYu aile, mA?zik duyarlA�lA�AYA� olan ve A�eAYitli enstrA?manlar A�alan bir ailedir. Evde ud, keman ve saz eAYliAYinde sanatsal bir kulak ile bA?yA?yen Turgut UyarA�n AYiir alt yapA�sA�nda kuAYkusuz bu ortamA�n etkisi vardA�r. HenA?z, A�ocukluk yA�llarA�nda AYiir yazan Turgut Uyar, AYiire nasA�l baAYladA�AYA�nA� AYu AYekilde kaleme almA�AYtA�r;

a�?Daha ilkokulda vezin ve kafiyeden haberim olmadA�AYA� A�aAYlarda manzumeler yazardA�m. Sonra ortaokul ve lise devresinde boyuna yazdA�m. GA?nde A?A� beAY AYiir, haftada on beAY, gA?nde bir roman yazA�yordum. Ama ne AYiirler ve romanlar. Liseyi bitireceAYim yA�l, Hayyam, Nedim, Yahya Kemal, Tevfik Fikret, Hamit ve HaAYim kA�skA�vrak tutmuAYlardA�. Taklit ettiAYimi bile bile onlara A�zenerek, bildiAYim ve becerdiAYim kadar terkipli filan gazeller mazeller yazardA�m. Hatta Makbere Mezar adA�yla bir nazire bile yazmA�AYtA�m. a�?

Turgut Uyar, AYiire bu AYekilde gayet saAYlam kalemleri okuyarak baAYlamA�AY ve devamA�nda o gA?nA?n bilindik isimlerini de okuyarak kendisine A�zgA? bir AYiir A?slubu oluAYturmuAYtur. Divan AYiirini bir kenara itmek yerine onu okuyarak kendisine birA�ok AYey kazandA�rmA�AYtA�r.

4007_tumblr_mkuqx9r6xl1r7bt9ko1_400

Azair, ilk olarak a�?YA?da�? adlA� AYiirini, o zamanlarA�n en A�nemli dergilerinden biri olan ve birA�ok AYairin adA�nA� duyurduAYu a�?YedigA?na�? dergisinde yayA�mlar. 1948 yA�lA�nda ise Uyar edebiyatA�mA�zA�n en saAYlam kalemlerinden biri olan Nurullah AtaA�A�n A�srar ve A�abalarA� ile a�?Kaynaka�? adlA� derginin aA�tA�AYA� yarA�AYmaya katA�lA�r ve a�?Arz-A� Hala�? AYiiri yarA�AYmayA� kazanA�r.
Kendi AYiirini kendi A�abalarA� ile oluAYturan Turgut UyarA�n AYiirinde birA�ok AYairi ve onlarA�n AYiir fikirlerini bulmak mA?mkA?ndA?r. Onun bazA� AYiirlerinde toplumsal bir duyarlA�lA�k ile NazA�m Hikmet izlerini, bazA� AYiirlerinde AtatA?rk konulu dizelerinde Cahit KA?lebinin etkisini bulmak mA?mkA?ndA?r. Bunun yanA� sA�ra onun AYiirinde Lorca ve Ahmet HaAYimi veya Orhan Veliyi bulmak mA?mkA?ndA?r. Aziirinde hem batA� hem de divan AYiirinin A�zelliklerini kullanan Turgut Uyar, diAYer AYairlerin AYiirlerinden A�AYrenerek geliAYtirileceAYine inanA�r. Ona gA�re, bir AYiir iAYA�iliAYi mutlaka olmalA�dA�r. Orhan Velinin AYiiri ile Garip akA�mA�nA�n bazA� A�zelliklerini gA�steren Turgut Uyar, zamanla II. Yeni hareketi iA�ine girmiAYtir. Ancak iA�ine girdiAYi bu hareketin AYiirleri gibi tamamen kapalA� bir anlatA�mA� Turgut Uyar, A�oAYu zaman tercih etmemiAYtir.

A�Eserleri

Turgut Uyar, bu AYekilde benimsediAYi AYiir iAYA�iliAYini yaAYamA�na uyarlamA�AY ve neredeyse yaAYamA�nA� AYiir gibi yaAYamA�AYtA�r. Sahip olduAYu bu fikir ile yaAYamA� boyunca 9 adet AYiir kitabA�na imza atmA�AYtA�r.

Aziirler KitaplarA�4007_turg

A� *Arz-A� Hal
A� *TA?rkiyem
A� *DA?nyanA�n En GA?zel ArabistanA�
A� *TA?tA?nler Islak
A�* Her Pazartesi
A� *Divan
A� *ToplandA�lar
A� *KayayA� Delen A�ncir
A� *DA?n Yok Mu

Bu AYiir kitaplarA�nA�n yanA� sA�ra Turgut UyarA�n Tanzimat DA�nemi edebiyatA�ndan Cumhuriyet DA�nemine kadar olan AYairlere yer verdiAYi a�?Bir Aziirdena�? adA�nda bir inceleme eseri bulunmaktadA�r. Turgut Uyar, bu kitapta edebiyatA�mA�zA�n yirmi bir AYairini, birer AYiirleri ile deAYerlendirerek bir inceleme yapA�t ortaya A�A�karmA�AYtA�r. Bunun yanA� sA�ra AYairin, eAYi Tomris Uyar ile birlikte aktardA�AYA� a�?Evrenin YapA�sA�a�? adA�nda A�eviri bir kitabA� bulunmaktadA�r.

SULARDAN A?RKA?

SularA�n A�oAYaltA�AYA� seslerden A?rkA?yorum

Yorgunluk veriyor A?rkA?A?

AlacakaranlA�k gibi anlamsA�z bir AYey

Bir A�oban kepeneAYi gibi ya da

Gelip A�akA�lA�yor aklA�ma

Sonra hiA� bir AYeye benzemiyor

Bir saat iki saat A?A� saat gibi AYeyler oluyor

Bana hiA� bir AYeye benzemiyor tutturduAYum

TA?rkA? nedendir bilmem

Ediple sA�ylediAYimiz zaman oluyordu halbuki

Turgut Uyar

KaynakA�a:
Uyar, Tomris(1999), Aziirde DA?n Yok Mu Turgut Uyar A?zerine YazA�lar, Can YayA�nlarA�, A�stanbul.

Yazar:A�Canan YA�ldA�rA�m

Düşünceni Belirt

Ücretsiz Wordpress Temaları